Plattdeutsch 2

 

To’n 44. Mal: Spezimarkt vun de Landfruuns op Eiderstedt

 

Egol as sik de Sommer präsenteeren deit:

An’n letzten Julisünndag is bi St. Christian in Garr’n Spezialitätenmarkt vun de beiden Vereene vun de Landfruun op Eiderstedt.

Nöömt sünd se na de beiden Harden Everschop un Eiderstedt. För Utholm gifft dat keen Vereen.

Mehlbüdel mit Kassler un Kirschsoße, Bottermelksupp mit Klümp, Wiensupp un Schinken un Futtjes sünd ni wegtodenken, de höört dorto, ok feine Joghurt-Spezialitäten, leckere Torten ni to Vergeeten. Dörte Rickerts ut Vollerwiek hett dat Leit. Klock Veertein geiht dat los.

Beate Peters ut Westerhever sitt den Vereen vun Everschop vöör. Se begrööt uk düt Johr wedder de veelen Lüüd op’n Markt. Un denn weer dat as jümmers: Na ni mol een Stünn geev dat keen Wiensupp mehr, ok keen Bottermelksupp – Futtjes geev dat noog.

Lammkönigin Marleen Westensee ut Witzwort weer extra anreist, ok Lammprinzessin Heike Marit Carstensen ut Lindholm. Schaap un Lämmer sünd op Eiderstedt to Hus. So hebbt de beiden hier een vun ehre Pflichttermine. In ehre Gesichter kannst lesen: Wi beiden hebbt Spoß an uns Amt. Se ünnerstützt bi de Tombola un sünd bi dat Verdeeln vun de Hauptpries dorbi.- De Jagdhornbläser speeln op. Hans Bolln geev den Ton an. Rainer Martens ünnerhöll mit plattdüütsch Leeder. Un hier un dor stünnen Lüüd tohopen to’n Schnacken. Klock Sössteihn is denn de Trubel vörbi. Denn warrt wedder afbuut: Landfruuns hebbt Arbeid noog, ok to Hus. Fröher wurr to düsse Tiet melkt.

De Erlöös vun de Tombola un wat dor sünst bi rümkaamt, geiht an Vereene un Inrichtungen mit Gemeinnützigkeit. Övergeeven warrt dat denn bi de Nalees. Dor warrt faststellt, wo de Markt loopen ist un wat he inbröcht hett. Bi de Landfruuns is dat nämli allen’s regelt. So höört sik dat op Eiderstedt !

Hans Jörg Rickert, 30. Juli 2018, www.jb-spo.de, „Düt un dat, en beten wat  op Platt“

Lammkönigin Marleen Westensee keem in’e Westküstenpark

 

Marleen Westensee ut Witzwort is de nordfreesche Lammkönigin 2018/19. Se hett man jüst in Husum ehr Abitur makt un will nu Landwirtschop studeern. Se hett dat mit Tieren un hett eenfach Lust dorto. Nu makt se en landwirtschaftliche Praktikum op en grote Hoff in de Südermarsch. Ehr Öllern hebbt in‘n Nebenerwerb en lütte Buernsteed mit Texel-Schap un twee Peer. Dat reckt ni. Se mutt mehr weeten. So makt se dor nu alln’s, wat to de Landwirtschop höört: Vun Gülle-Fohren bet to’n Melken. Mit den Computer kann se ok ümgahn. Is je keen Wunner. Se is je man eerst achteihn.

Direktemang vun’t Melken keem se man an düssen Sünndag na St. Peter to’n Westküstenpark. Dor weer Schaapsdag. Dat is för se een vun ehre Pflichttermine. Se is je in‘n Kreis de Repräsentantin för de Schaap un de Schaapholders. Dat is se ok geern. Plattdüütsch schnackt se ok. Dat höört dorto.

Kreispräsident Heinz Maurus harr se an den Ingang in Empfang nahmen. So weern denn de beiden wichtigsten Repräsentanten von den Kreis dor. Se för de Schaap un he för de Lüüd. Se hebbt liek veel ünner sik. In Nordfreesland gifft dat nämli jüst so veel Schaap as Lüüd, so üm un bi sünd dat 160.000. Nu sünd dat vun wegen de Lämmer tominst duppelt so veel Schaap. Op en Minsch kummt also tominst twee Schaap. De hebbt hier bi uns en ganz wichtige Funktion: Se sorgt för de Festigkeit vun de Dieken. Se hölpt bi den Küstenschutz mit. Ahn Schaap weer dat ni to maken. De „meiht“ dat Gras un trampelt de Diek fast. Un se leepert Fleesch un Wull. Dat Wullfett is dorbi ok wichtig. Dat brukt de kosmetische Industrie.

Dat weet so’n Lammkönigin to vertelln. Se güng ok rüm un verkloor de Lüüd dat vun de Wull. Ok bi’t Scheren passte se op. Jörg Immo Gerstenkorn – he scherte de Schaap - geev ehr keen Verlövnis to’n Scheren. Se weer to schmuck antrocken in ehr Königinnenkleed. So bröcht he de Schaap ut de Wull. He harr Eggert Rehder un Andrea Schepat as Hölpslüüd dorbi. Meist sünd de Schaap gedüllig. De sünd ok froh, wenn se in düsse Summertied ut de Wull kaamt. As wi sweet se uk!

Dat weer een richti schööne Summerdag in den Westküstenpark mit all de Tieren. Bi de Seehunde gifft dat ok en Lütten. Äbeers sünd dor ganz veel un ok veele annere Tieren to’n Bekieken. De Zeegen kannst ok strakeln. För Öllern mit Kinner is dat een Tipp.Un an düssen Schaapsdag geev dat ok en Schaapsrallye. Man schall je ok sien Weten en beten opbetern.

Hans Jörg Rickert, 15. Juli 2018, HN und www.jb-spo.de

De sünd je woll mall !

 

Warr‘t de 40-Grad-Marke knackt ? - Dat heff ik eben in’t Internet leest. Dat is mi so wat vun egol – ik luer op Regen! Blots so för een Dag, so’n beten as Landregen, ni op’n Stutz. Dat schall je sachts mol de Luft so’n beten rein maken. Un denn ni mehr ganz so hitt, so üm twinti Grad. Dat reckt. Dat Water is warm noog to’n Baden und de Buern köönt denn ok ehr Ernte noch rinbringen. De fallt je all mau noog ut. Un denn af un an mol een Dag Regen und denn wedder dröög mit Sünnschien un Wind. Dat kunn Petrus doch ok mol torecht kriegen. Ni jümmers düsse Extreme.-

Un nu luert de Narichtenlüüd al, wat de 40-Grad knackt waar’t. De sünd je mall! – Ik heff nu vun de Hitten noog. Viellicht geev dat denn noch de veerte Schnitt Gras. De eerste hebb wi je hatt, de tweete un drütte sünd al utfulln. Sachts wurr ut den Mais ok noch een beten wat. Dat süht je ok ni dull ut.

Ik heff dor mal nakeeken, wo dat utsüht, wenn dat mit verleden Johr verglieken deist: 2017 harrn wi in St. Peter-Ording in Juli so 70 mm Regen. Dat sünd 70 Liter Water op een Quadratmeter. Kannst je man mol 7 Waterammers nehmen un denn op so een Quadrat utgeten, ganz suttje, so Drüppel för Drüppel. Sünst löppt dat je weg. Un denn söchst di een anner Flach un nimmst een Ammer Water mit 5 Liter un bringst de op’t Land. So ist dat düt Johr.- Kenn Wunner, wat de Köh un de Schaap na Water luern doot un de Bööm ehr Bleeder fallen laat. Dat Water kümmt dor vun de Wutteln bet baben gor ni mehr hen.

Op Eiderstedt sünd de Gravens man dröög un rissig. An Grudeweg heff ik mi den Diek ankeken: He wiest op’e Südsiet al Risse op. Dat heff ik in al mien Johrn so noch ni beleevt.

1959 weer ik op Radtour de Weser dal na Bremen. Dor harrn wi dree Weeken keen Regen. Dat hett mien Fründ un mi freut. Sachts dree Monate! Dat is eenfach to lang bi uns. Wi leevt je ni in de Sahel-Zone. Blots nu weetst, wo de dat bi de Hitten geiht. Un de geiht dat man veel slimmer as uns. Denk man mol över na.

Blots wenn een nu bi uns op 40 Grad luern deit, denn is he mall !

Hans Jörg Rickert, 2. August 2018, www.jb-spo.de, „Düt un dat, en beten wat op Platt“

Druckversion Druckversion | Sitemap
© Georg Panskus