PLATTDEUTSCH   4

 

Düt un dat, en beten wat op PLATT: De Birnboom is nu uk weg

 

Wenn hüüttodags in’n Fasanenweg ünnerwegens büst, denn fallt di op, woveel niege Hüüs dat bi uns in St. Peter geven deit. Nu hebbt se Nr. 52 afreten. Dat hett vun Fasanenweg bet na de Feldstraat achtern reckt, de dor in Bagen bi langs föhrt un bi Nr. 40 wedder rutkümmt.

Hier weer mol de „Pension Sohrt“. Ganz toeerst weer dat en Siedlungshus. Dor wurr denn anbuut un wedder an- un uk ümbuut. So kunn man vermieten. Dat broch Geld in’e Kniep. Vör Johren geev dat en Besitzerwessel. Nu is dat verschachtelte Gebüüd weg as veele vun de Hüüs ut de Anfangstied vun de Straat.

Mi geiht ni üm dat Huus. Wat anners full mi op, as ik dor vörbifohren dä. An de Grenz to Nr. 54 stünn ‘n Birnboom, so meist op de halve Länge.vun’t Grundstück. He stünn direktemang de Heck un blööh, wat he man kunn.- Dat weer en wohre Pracht! – Wat’n smucke Boom! Uk sin Beern in Harfst weern fast, saftig sööt un harrn besten Smack.- De meisten Lüüd sünd düssen Birnboom ni richti gewohr wurrn. He weer je verdeckt dörch de Hüüs. Nu avers kunn he sik sachts wiesen in sin ganze Pracht.

Dor kunn ik ni anners un heff em in sin witte Kleed fotografeert. För mi heff ik so dacht: „Schull de sachts stahn blieven? Dat weer je schön!“ Mi dücht, de Boom harr dor sachts noog Platz. Düchti hooch wussen stunn he dor as‘n staatschen Kerl.- Dat weer an’n 25. April düt Johr.-

 

An’n 9. Mai weer he weg. Nix weer mehr vun em to sehn un uk nix mehr vun de ehemalige Pension. De Boom is ut blöhend Leven henrafft wurrn. Blots en lütte Twieg mit verdröögt Blööd un Bläder leeg noch in’t Lock an sin Steed. Över 30 Johr hett he dor stahn un blöht. Uk de Boomschutzsatzung vun de Gemeen harr em wohl ni rett. Keeneen hett sik üm kümmert.

 

„Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland“ full mi dorbi in. Düsse Ballade hett Theodor Fontane 1889 schreeven. Se vertellt de Geschicht vun den Baron, de to de Harfsttied jümmers Beern in sin Tasch steeken harr un, wenn he ‘n Jung or ‘n Dirn seh, ropen hett: »Junge, wiste 'ne Beer?« or »Lütt Dirn, kumm man röwer, ick hebb 'ne Birn.« De hebbt sik denn freit. As he to Graff leggt wurr, harr he ‘n Birn in’e Tasch. He wüss: Na sin Dod würr sin Birnbaum afhaut. Dat weer uk so. Ut sin Graff is denn ‘n nee Boom wussen.

Dat gifft op Eiderstedt en ganze Barg Steden, wo en Birnboom vör’t Hus or in Goorn en Zierde is. Kunn je ween, wat hier achtern op’t nu frie Flach wedder een plant warrt. Dat harr doch wat!

Hans Jörg Rickert, 18. Mai 2020, www.jb-spo.de, PLATT – en beten wat

 

Düchti Hölp för den Westküstenpark in St. Peter-Ording

 

Landwirte vun Eiderstedt bet Uphusum un Jevenstedt sorgt mit för de Tieren

 

„Dat hölpt uns bannig“ sä Peter Marke. He, sin Fru Maren un ehr Team weern sachts platt över dat grote Gedränge vun Fohrtüüg op’n Platz för den Park. Se kunnen dat meist ni faaten, wat dat mögli ween kunn, op eenmol so veel Ünnerstützung to kriegen.

 

Dor weern Schleppers mit grote Hänger vull mit Heu- und Strohballen, PKW mit Hänger, vull ladt mit Wutteln, Schrot, Korn un anner Futter för de Tieren. Uk Bessens, Ammer un Baljen weern dorbi. Sive un Momme, de beiden Lütten vun Harry und Stefanie Voß vun Nieweg in St. Peter, harrn den lütten Speeltrecker vörn Hänger mit Futter spannt un stünnen mank de groten Schlepper. Dat weer en Oploop to‘n Freu’n - wenn dat man ni so trurig weer!

 

Dat Team vun’ Tierpark weer bös in‘e Kniep, vunwegen se ni opmaaken kunnen. De „Corona-Pandemie“ hebbt se in düsse Laag bröcht. De Park harr nu apen ween kunnt, un de Besökers harrn wedder Geld rinbröcht. Dor sünd se op anwiest. Normal is dat, wat de Park över’n Winter to hett, Doch to’t Fröhjöhr un sachts to Oostern schall he geern wedder apen ween. Dat Versammlungsverbot lött dat nu ni to. An düsse Situation kamt se in’n Westküstenpark uk ni vörbi. De Arbeit löppt und de Kosten uk. De Tierpark harr öffentlich üm Spenden beden.

Jann Henning Dircks ut Norderfriedrichskoog, Matthias Meinert ut Tat’n un Torsten Peters ut Uelvesbüll hebbt sik Middeweken un Dünnerstag mit ehre Trecker un Hänger op’n Weg makt un op Eiderstedt opladt un insammelt, wat spendet warrn kunn. Dircks harr den Hoot op un hett dat mit Hölp vun sin Kollegen ut de Landwirtschop organiseert. Ni blots se, uk anner Landwirte un ehr Fruunslüüd, weern nu vundag, Fridag, 3. April, bi’n Westküstenpark to Klock halbi dree an‘n Nameddag vörfohrt un leeperten al de Saken af. Ni blots vun Eiderstedt, uk ut Nordfriesland bet Uphusum un ut Norderdithmarschen, sachts bet na Rendsborg weern se kamen. Florian Röckendorf ut Fockbek harr uk vun Jevenstedt acht Heuballen un sössmol Heulaag dorbi. Vör se al weer klaar: „Wenn so’n Hölp brukt warrt, denn staht wi tosamen!“

Dat weer Balsam för de Seel vun Maren un Peter Marke. Se harrn sik so freut op de Saison un nu düt Malheur vunwegen „Corona“.- Letzt Johr weer fein lopen. So wulln se nu de Seeadler-Voliere beter maken un uk an annere Steden renovieren. „Düsse Hölp is en grote Tospruch un Anerkennung för uns Team un unse Arbeid hier. Dat wiest uns uk, wat wi richti dorvör sünd.- Veelen Dank an jem un al de veelen annern Lüüd, de uns hölpt.“, bedankten se sik.

Hans Jörg Rickert, 03. April 2020, www.jb-spo.de , Platt aktuell

Mal geiht unisono, mal alleen

Dat kannst du nu in’t Vörland seh’n.

De Poggen hockt in’n Pfuhl

un keeneen höllt sin Muul.

 

De Oktaven geiht dat rop un daal.

Stiggt de Maand, warrt dat fatal.

Un is de Sünn an‘n Morgen kamen,

geevt se sik as de ganz Fraamen.

Dor hockt tohoopen nu de Keerls

Un jedeen hett sin egen Vers.

Bi Sünnschien sünd se sachts op Lur,

Is ni enerwo en Poggendeern op Tour?

 

De Oogen gaht man en un her,

un se quarkt meist as Sinfoniker.-

Dor kümmt jüst so’n Poggenfru heran

un denkt: Klingt dat ni na Poggenmann?

 

De een, de keek to ehr so akraat

un harr ehr denn uk al tofaat.

Dat weer nu echt sin grote Chance,

op ehr to finnen de best Balance,

Dat güng man uk ratz fatz,

dor harr he op‘n Rüch sin Platz.

Vörbi weer’t nu mit Quarken.

Se harrn in‘n Kopp fix anner Saaken!

 

 

Sin Kumpels, de in‘e Röhr nu keeken,

harrn keen Grund sik to versteeken.

De Poggendeerns schull‘n man kamen faken.

Unisono harr‘n se‘t nu bannig dull mit Quarken.

 

                                                  HJR, 31. März 2010